3de bijeenkomst Beeldvormingscampagne

Verslag Utrecht

Op donderdag 11 Oktober vond de derde bijeenkomst  in het kader van de Beeldvormingscampagne rond mensen met autisme bij werkgevers plaats in Jeugdtheater de Berenkuil, Biltstraat 166 te Utrecht.

Programma

12.30 In loop
13.00 Welkom en interactieve plenaire bijeenkomst
13.45 Workshop ronde 1
14.30 Korte pauze
14.45 Workshop ronde 2
15.30 Korte pauze
15.45 Brainstormen over de beeldvorming rondom autisme en werk en het beter benutten van arbeidspotentieel.
16.30 Samenvatting van de dag en afsluiting.
17.00 Netwerkborrel

Thema's

  • Hoe kan het arbeidspotentieel van mensen met een vorm van autisme (ASS) beter benut worden in het reguliere bedrijfsleven?
  • Hoe kan de beeldvorming rondom autisme en werk veranderd worden?

Er is een goede opkomst bij deze bijeenkomst, zo'n 55 mensen. Zowel werkgevers, ervaringsdeskundigen als jobcoaches zijn goed vertegenwoordigd. Het zaaltje waarin de plenaire bijeenkomsten werden gehouden, zit dan ook behoorlijk vol.

Welkom en interactieve plenaire bijeenkomst

Het plenaire programma, en ook één van de workshops, wordt gepresenteerd door Greet Meesters.

Jaap Brand, één van de initiatiefnemers van Autisme Ten Top, vertelt iets over de geschiedenis van ATT. Veel mensen met ASS zijn werkloos, slechts 20% heeft een reguliere baan. Juist voor hoger opgeleiden is het moeilijk om geschikte begeleiding te vinden, vandaar dat hij samen met Carlo Post in 2008 een groep op LinkedIn heeft opgericht om bestaande krachten te bundelen. De groep loopt uitstekend; er zijn inmiddels meer dan 1600 leden.
De reden om de campagne te starten is,  aldus Jaap, om de kwaliteiten van mensen met een vorm van autisme op de werkvloer zichtbaar te maken zonder daarbij de specifieke problematiek uit het oog te verliezen. Vandaard dat men op zoek is naar ambassadeurs, die de problematiek van autisme en werk "onder de mensen brengen" in diverse situaties.

AutismeTenTop - UtrechtAutismeTenTop - Utrecht

Vervolgens krijgen alle aanwezigen de gelegenheid om hun mening te geven over een aantal stellingen. Dat gebeurt volgens de "ren-je-rotformule": op de vloer zijn drie vakken gemaakt voor eens, weet niet en oneens, en men moet simpelweg in het gekozen vak gaan staan. Daarna wordt één persoon uit elk vak gevraagd om zijn/ haar keuze toe te lichten. Over sommige stellingen zijn de aanwezigen redelijk eensgezind.

Zo is bijvoorbeeld bijna iedereen het eens met:

  • Er is onvoldoende bekendheid over de inzetbaarheid van mensen met autisme;
  • Kwaliteiten van mensen met autisme moeten beter benut worden;
  • Mensen met autisme zijn inzetbaar in veel verschillende beroepsrichtingen.

De volgende stellingen geven veel meer aanleiding tot discussie:

  • Mensen met autisme kunnen alleen functioneren in een beschutte omgeving;
  • Het is belangrijk dat een werkgever op de hoogte is van het feit dat iemand autisme heeft.

Aan het eind van dit gedeelte komen de 6 pijlers van de campagne aan bod:

  1. Kwaliteiten van mensen met autisme zichtbaar maken (meer daarvan uitgaan dan van hun beperkingen)
  2. Meer informatie over autisme: diversiteit! ( ook mensen met ASS zijn verschillend)
  3. Aanpassingen werkomgeving: kleine inspanningen - grote effecten
  4. Positieve neveneffecten gehele organisatie bij aanpassing werkomgeving
  5. Diversiteit in beroepen van mensen met autisme
  6. Mensen met een vorm van autisme willen gewoon benaderd worden.

Workshop Jobcarving in de praktijk

In deze workshop staat het verhaal centraal van werknemer Willem van Spaendonck, werkzaam bij UB 2000, en Pieter Mosterd, zijn werkgever.
Willem vertelt dat hij een voorgeschiedenis heeft van 30 werkgevers. Dat het telkens mis ging, had niets te maken met zijn inzet of met zijn intelligentie, maar met ASS. De diagnose PDD-NOS/Asperger kreeg hij pas 4 jaar gelden.
Willem heeft drie verschillende HBO-studies afgerond.
Pieter vertelt over UB2000: in deze organisatie zijn mensen werkzaam met eenachterstand op de arbeidsmarkt in de breedste zin van het woord; de groep is dan ook erg variabel.
Pieter beschouwt de brede achtergrond van Willem als een belangrijke kwaliteit; ook heeft hij veel zelfkennis. Willem begon bij UB 2000 met één dag in de week, mede omdat hij toen nog bezig was zijn studie HBO recht af te ronden, en bouwde dit op naar 28 uur per week.
Willem en Pieter krijgen diverse vragen. Veel hebben betrekking op die factoren die het dienstverband van Willem tot een succes maken. Sommige aanwezigen zijn ook op zoek naar concrete adviezen voor anderen.

Belangrijke zaken zijn o.a.:

  • Een rustige werkplek zonder verplichtingen tot veel social talk, geen last van hard gepraat;
  • Regelmatig werkoverleg (Pieter en Willem houden dit wekelijks), maar ook het gegeven dat Willem altijd bij Pieter kan binnenlopen als er iets aan de hand is.
  • De aanwezigheid van een "klankbord"- voor Willem kan dat zijn jobcoach zijn, maar ook een collega.
  • De mogelijkheid voor Willem om zich even terug te trekken (wandelen) als de stress teveel wordt.
  • Duidelijke aansturing, heldere formulering van de opdrachten.
  • Als Willem signalen meent op te vangen dat er iets niet goed gaat, en zelfs bang is dat hij weer ontslagen zal worden, stelt hij controlevragen aan zijn werkgever.
  • De werknemer moet niet overvraagd worden.

AutismeTenTop - UtrechtAutismeTenTop - Utrecht

Een vraag uit de zaal is ook of Willem vindt dat hij werk op zijn niveau doet, en ook voldoende betaald wordt; daar is Willem tevreden over.
Ook wordt aan Willem gevraagd, hoe zijn leven is veranderd door zijn werk bij UB2000. Willem vindt de verandering groot, hij heeft nu meer zelfvertrouwen, en is actief op ATT; hij heeft de wil om mensen met soortgelijke ervaringen te helpen.
Een andere vraag is of Willem 28 uur het maximum vindt. Daar is hij het wel mee eens, deels om zo nodig terug te kunnen vallen op de Wajong, deels omdat hij ook actief is in ATT.
Een belangrijke opmerking tot slot: Je moet er open voor staan!

Workshop Over doornen en op rozen

Deze workshop wordt gegeven door Jaap Brand. Jaap Brand is 47 jaar, ongehuwd, en werkt als biostatisticus bij Skyline Diagnostics in Rotterdam. Zijn diagnose heeft hij pas in 2011 gekregen.In zijn vrij tijd is hij de laatste jaren actief als grondlegger voor de beeldvormingscampagne. Ook is hij aan het trainen voor Alpe D'HuZes.

Autisme gaat niet over rozen, maar als je langs de doornen omhoog klimt, kun je wel eens op rozen komen te zitten. Dit zou je zijn levensmotto kunnen noemen.

Zijn jeugd ging inderdaad niet over rozen: hij nam geen initiatief tot spel, leefde in een eigen wereld en weigerde contact met leeftijdsgenootjes, had veel angsten, werd vaak gepest en vertoonde bizar gedrag.
Maar later studeerde hij af in de wiskunde (1992), en promoveerde hij in de statistiek en informatica (1999). Door studenten wordt hij tegenwoordig als een pionier op zijn vakgebied beschouwd.

Hij heeft vervolgens twee jaar in Ierland en zeven jaar in de Verenigde Staten gewerkt, in verschillende functies, een periode waarin het vallen en opstaan was.
Tegenwoordig heeft hij het gevoel op rozen te zitten: een passende vaste baan, en bovendien sinds 2010 een eigen huis.

In zijn huidige baan houdt Jaap zich bezig met onderzoek naar de keuze van een behandeling van kankerpatiënten. Er zijn twee keuzes: doorgaan met chemotherapie heeft een laag risico, maar alleen effectief bij patiënten met een goede prognose. Stamceltransplantatie wordt toegepast bij een slechte prognose, maar heeft een hoog risico. In 60% van de gevallen is niet duidelijk wat de goede keuze is; Jaaps doel is, om dat percentage te verkleinen.

Hij kan zijn kwaliteiten hier goed bij gebruiken:

  • technische documentatie, oog voor detail, gevoel voor structuur;
  • loyaal en sterk gemotiveerd

Maar aanpassingen zijn noodzakelijk:

  • ruimte voor focussen
  • ruimte en structuur
  • stimulans tot reflectie over het werk
  • takenlijstje (hiervan profiteren ook andere collega's)

AutismeTenTop - UtrechtAutismeTenTop - Utrecht

Jaap vergelijkt een NT-er en een ASS-er aan de hand van een vliegtuig: een NT-er is een compleet vliegtuig, een ASS-er een bouwpakket van een vliegtuig waarvan ook nog de handleiding zoek is geraakt.
In het vervolg van zijn verhaal, en mede aan de hand van vragen uit de zaal analyseert Jaap hoe hij de weg heeft afgelegd naar wie hij nu is. Belangrijk zijn onder andere:

  • In zijn jeugd vertoonde Jaap veel kopieergedrag, maar in de loop van de tijd heeft hij geleerd te accepteren wie hij zelf was. Met name de periode in Ierland is in dat opzicht belangrijk geweest. Voor een deel heeft psychotherapie bij dit proces een rol gespeeld, maar hij heeft ook veel zelf moeten doen.
  • "Leven is verbinden" leerde een jobcoach hem. Dit heeft hem erg geholpen.
  • Jaap heeft moeten leren doelstellingen in de gaten te houden. Ook het zodanig formuleren van zaken dat ook anderen het begrepen kostte hem aanvankelijk veel moeite.
  • Tijdplanning was aanvankelijk ook moeilijk; Jaap is van nature geneigd zich in details te verliezen, waardoor werkzaamheden veel te lang duren. Door een goede planning lukt dat tegenwoordig veel beter, zelfs onder tijdsdruk.

Jaap sluit af door alle mensen te bedanken die deze presentatie mogelijk hebben gemaakt.

Brainstormen over de beeldvorming rondom autisme en werk en het beter benutten van arbeidspotentieel, samenvatting van de dag en afsluiting

Greet vat de beide workshops nog eens samen.

Wat betreft de workshop Jobcarving in de praktijk herhaalt ze nog eens de belangrijke factoren die bijdragen aan de goede samenwerking van Pieter en Willem.
Ook wijst ze er nog op het belang van het kennen van  elkaars "gebruiksaawijzing"; de werkgever moet die van de werknemer kennen, maar andersom ook!

Kijk verder waar iemand goed in is, en haak daarop in; zoek ook naar de complementaire waarde.

Wat betreft de workshop Over doornen en op rozen: Jaaps verhaal is indrukwekkend, tegelijkertijd tragisch en hoopgevend, en veel ervan is herkenbaar.  Belangrijke factoren die uit zijn verhaal naar voren zijn gekomen: de werkgever moet duidelijk zijn over wat er van iemand met ASS wordt verwacht. De werknemer moet oplossingsgericht leren werken; daarin heeft Jaap zichzelf ook duidelijk ontwikkeld. Vraag zo nodig ook hulp van anderen, en vraag ook door.
Tijdens de pauze hebben de aanwezigen de gelegenheid gehad om te reageren op de beide thema's van de campagne. Er zijn vele adviezen genoteerd:

Hoe kan het arbeidspotentieel van mensen met een vorm van autisme (ASS) beter benut worden in het reguliere bedrijfsleven?

  • geef mensen onvoorwaardelijk vertrouwen
  • wees open
  • neem de tijd
  • crëer een veilige werkomgeving
  • wees realistisch
  • je mag fouten maken, en ervan leren
  • bouw reflectiemomenten in
  • als je mensen behandelt zoals ze zouden kunnen zijn, dan worden ze ook wie ze zouden kunnen zijn
  • creëer werkervaringsplaatsen.
  • kinderen moeten al jong leren met hun autisme om te gaan, om zo ook de juiste keuzes te maken

Hoe kan de beeldvorming rondom autisme en werk veranderd worden?

  • persoonlijke verhalen van werkgevers en werknemers laten zien wat werkt; breng deze verhalen ook op bijeenkomsten van algemene aard, zo creëer je een groter platform
  • door individueel te kijken zie je eerst het talent en dan pas het autisme
  • speel in op de SIRE-campagne over tolerantie
  • doe het samen (werkgever en werknemer); maak je samen sterk tegen het stigma
  • zet ervaringsdeskundigen in in het onderwijs en in leerwerktrajecten

Na een muzikale afsluiting bedankt Greet allen die aan de middag meegewerkt hebben.

Vrijdag 12 Oktober 2012 | | Verslagen

Laat ook je reactie achter!


-->